Vận tải đa phương thức là gì? Ví dụ và lưu ý
Vận tải đa phương thức là gì là câu hỏi thường gặp khi doanh nghiệp vận chuyển hàng qua nhiều chặng. Hàng có thể đi bằng xe tải, tàu biển, máy bay hoặc đường sắt. Mỗi chặng có đặc điểm riêng về thời gian, chi phí và chứng từ. Nếu thiếu một đầu mối điều phối, lô hàng rất dễ phát sinh rủi ro.
Trong logistics quốc tế, vận tải đa phương thức giúp kết nối nhiều phương thức trong cùng hành trình. Doanh nghiệp có thể nhận hàng tại kho và giao đến kho người mua. Tuy nhiên, hợp đồng, chứng từ và phạm vi trách nhiệm phải rõ. Bài viết dưới đây được TCL Freight – Công ty CPTM & Vận Tải Quốc Tế Tân Cả Lợi biên soạn nhằm giúp doanh nghiệp hiểu đúng và chọn giải pháp phù hợp.
Tham khảo thêm: So sánh vận tải đường biển và đường hàng không
Vận tải đa phương thức là việc vận chuyển hàng hóa bằng ít nhất hai phương thức vận tải khác nhau. Việc vận chuyển được thực hiện trên cơ sở một hợp đồng vận tải đa phương thức. Đây là định nghĩa nền tảng tại Nghị định 87/2009/NĐ-CP của Chính phủ.
Cách hiểu thực tế sẽ dễ hơn bằng một hành trình hàng hóa. Xe tải có thể lấy hàng tại kho người bán. Sau đó, hàng đi tàu biển sang nước nhập khẩu. Cuối cùng, xe tải đầu nước ngoài giao hàng đến kho người nhận.
Điểm cốt lõi không chỉ là có nhiều phương tiện. Điểm cốt lõi là sự kết nối trong một hành trình vận tải. Doanh nghiệp cần một đầu mối theo dõi tuyến, chứng từ và tiến độ. Khi đó, vận tải đa phương thức tạo giá trị rõ hơn.
| Nội dung | Ý nghĩa |
| Tên tiếng Anh | Multimodal Transport |
| Bản chất | Kết hợp ít nhất hai phương thức vận tải |
| Cơ sở | Một hợp đồng vận tải đa phương thức |
| Đầu mối chính | Người kinh doanh vận tải đa phương thức |
| Phạm vi | Nội địa hoặc quốc tế |
| Rủi ro chính | Chậm chặng nối, sai chứng từ, phát sinh chi phí |
Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, hình thức này thường xuất hiện trong dịch vụ door to door. Hàng không chỉ đi từ cảng đến cảng. Hành trình có thể bắt đầu từ nhà máy và kết thúc tại kho người mua. Điều này giúp doanh nghiệp kiểm soát chuỗi giao nhận tốt hơn.
Ví dụ phổ biến nhất là tuyến Hà Nội – Hải Phòng – nước nhập khẩu. Xe tải lấy hàng tại kho ở Hà Nội. Hàng được kéo ra cảng Hải Phòng để lên tàu. Sau đó, xe tải đầu nước ngoài giao hàng về kho người nhận.
Một ví dụ khác là hàng nhập khẩu đi bằng hàng không. Hàng bay từ sân bay nước ngoài về Việt Nam. Sau khi thông quan, xe tải giao hàng đến kho tại Hà Nội hoặc tỉnh lân cận. Hành trình này kết hợp hàng không và đường bộ.
Với tuyến nội địa, doanh nghiệp cũng có thể dùng nhiều phương thức. Hàng có thể đi đường bộ kết hợp đường thủy nội địa. Một số tuyến có thể dùng đường sắt để tối ưu chi phí. Cách kết hợp phụ thuộc tuyến và đặc tính hàng.
Ví dụ giúp thấy rõ lợi ích điều phối. Nếu doanh nghiệp tự thuê từng chặng, việc nối lịch rất phức tạp. Chậm một chặng có thể làm lỡ tàu hoặc lỡ chuyến bay. Một đầu mối logistics giúp giảm rủi ro này.
Tổ hợp thường gặp nhất là đường bộ và đường biển. Xe tải nhận hàng tại kho và kéo ra cảng. Tàu biển vận chuyển hàng quốc tế giữa các cảng. Sau đó, xe tải đầu nhập giao hàng đến điểm cuối.
Tổ hợp này phù hợp với hàng container và hàng lẻ. Doanh nghiệp có thể dùng FCL cho hàng nguyên container. Với hàng nhỏ hơn, doanh nghiệp có thể dùng LCL. Mỗi lựa chọn sẽ có cách tính chi phí khác nhau.
Tổ hợp thứ hai là đường bộ và hàng không. Xe tải lấy hàng tại kho và đưa ra sân bay. Máy bay vận chuyển quốc tế trong thời gian ngắn hơn. Xe tải đầu nhập tiếp tục giao hàng đến kho nhận.
Hình thức này phù hợp với hàng gấp hoặc giá trị cao. Tuy nhiên, chi phí thường cao hơn đường biển. Doanh nghiệp cần cân đối giữa thời gian và ngân sách. Không nên chọn air chỉ vì muốn nhanh hơn.
Một số tuyến có thể kết hợp đường sắt. Đường sắt phù hợp với tuyến có hạ tầng ổn định. Hàng có thể đi xa với chi phí cạnh tranh. Tuy nhiên, cần kiểm tra điểm gom và điểm giao cuối.
Nghị định 87/2009/NĐ-CP phân biệt vận tải đa phương thức quốc tế và nội địa. Vận tải đa phương thức quốc tế có điểm nhận hàng tại Việt Nam và điểm giao ở nước khác, hoặc ngược lại. Vận tải đa phương thức nội địa được thực hiện trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam.
Với vận tải quốc tế, hồ sơ thường phức tạp hơn. Doanh nghiệp phải quan tâm hải quan, vận đơn và chứng từ thương mại. Hàng cũng có thể đi qua nhiều cảng, sân bay hoặc điểm chuyển tải. Vì vậy, lịch trình cần được kiểm soát kỹ.
Với vận tải nội địa, trọng tâm thường là điều phối tuyến trong nước. Doanh nghiệp cần kiểm soát xe, kho, bốc xếp và điểm giao. Nếu kết hợp đường bộ với đường thủy, chặng nối vẫn rất quan trọng. Chậm tại một điểm có thể làm cả hành trình bị ảnh hưởng.
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu thường cần cả hai phạm vi. Một lô hàng xuất có thể bắt đầu bằng chặng nội địa. Sau đó, hàng đi quốc tế bằng biển hoặc air. Đầu nước nhập khẩu lại phát sinh chặng giao hàng nội địa.
Vận tải đơn phương thức chỉ dùng một phương thức vận tải chính. Ví dụ, doanh nghiệp chỉ thuê xe tải chở hàng nội địa. Hoặc doanh nghiệp chỉ thuê vận tải biển từ cảng đến cảng. Phạm vi trách nhiệm thường hẹp hơn.
Vận tải đa phương thức kết hợp từ hai phương thức trở lên. Hành trình có thể đi qua nhiều điểm giao nhận. Doanh nghiệp thường cần một đầu mối điều phối toàn trình. Đây là điểm khác biệt lớn về vận hành.
| Tiêu chí | Vận tải đa phương thức | Vận tải đơn phương thức |
| Số phương thức | Từ hai phương thức trở lên | Một phương thức chính |
| Hợp đồng | Một hợp đồng đa phương thức | |
| Điều phối | Một đầu mối tổng thể | |
| Phạm vi | Có thể door to door | |
| Rủi ro | Phụ thuộc chặng nối và chứng từ | |
| Phù hợp | Lô hàng nhiều chặng, nhiều điểm giao nhận |
Khác biệt không chỉ nằm ở số phương tiện. Khác biệt còn nằm ở trách nhiệm và khả năng kiểm soát. Nếu hợp đồng rõ, doanh nghiệp dễ theo dõi toàn tuyến hơn. Nếu hợp đồng mơ hồ, rủi ro tranh chấp sẽ tăng.
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp chọn đa phương thức vì thiếu đội logistics nội bộ. Họ cần một đơn vị theo dõi cả vận tải và chứng từ. Họ cũng cần xử lý nhanh khi chặng nối thay đổi. Điều này đặc biệt quan trọng với hàng nhập khẩu gấp.
Multimodal thường được hiểu là vận tải đa phương thức theo một hợp đồng tổng thể. Một đầu mối có thể chịu trách nhiệm điều phối toàn hành trình. Doanh nghiệp làm việc với một bên chính. Điều này giúp giảm số đầu mối quản lý.
Intermodal cũng kết hợp nhiều phương thức vận tải. Tuy nhiên, trách nhiệm có thể tách theo từng chặng. Doanh nghiệp có thể làm việc với nhiều nhà vận tải khác nhau. Cách hiểu thuật ngữ có thể khác theo thị trường.
Doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào tên dịch vụ. Cần đọc kỹ hợp đồng và phạm vi trách nhiệm. Điểm nhận hàng, điểm giao hàng và chi phí phải rõ. Giới hạn trách nhiệm cũng cần được kiểm tra.
Điều quan trọng là ai chịu trách nhiệm khi phát sinh sự cố. Nếu hàng chậm, cần biết chậm ở chặng nào. Nếu hàng hư hỏng, cần xác định thời điểm rủi ro. Hợp đồng rõ sẽ giúp xử lý tranh chấp tốt hơn.
Chứng từ vận tải đa phương thức là chứng từ do người kinh doanh vận tải đa phương thức phát hành. Chứng từ này là bằng chứng của hợp đồng vận tải đa phương thức. Nó cũng xác nhận bên vận tải đã nhận hàng để vận chuyển. Nội dung này được quy định trong Nghị định 87/2009/NĐ-CP.
Chứng từ thường thể hiện thông tin hàng hóa và tình trạng bên ngoài. Nó cũng có thể ghi người gửi hàng, người nhận hàng và người vận tải. Điểm nhận hàng và điểm giao trả cần được thể hiện rõ. Tuyến hành trình và phương thức từng chặng cũng rất quan trọng.
Ngoài chứng từ vận tải đa phương thức, doanh nghiệp vẫn cần bộ chứng từ thương mại. Commercial Invoice thể hiện giao dịch mua bán hàng hóa. Packing List thể hiện quy cách đóng gói. Doanh nghiệp có thể xem thêm Commercial Invoice là gì và Packing List là gì.
Với hàng xuất nhập khẩu, chứng từ phải đồng bộ. Tên hàng, số lượng, trọng lượng và người nhận cần khớp. Nếu thông tin lệch nhau, quá trình thông quan có thể chậm. Doanh nghiệp nên kiểm tra trước khi hàng đi.
Người kinh doanh vận tải đa phương thức thường được gọi là MTO. Theo Nghị định 87/2009/NĐ-CP, đây là bên tự mình hoặc ủy quyền giao kết hợp đồng vận tải đa phương thức. Bên này tự chịu trách nhiệm thực hiện hợp đồng, không phải đại lý của người gửi hàng.
Trách nhiệm thực tế vẫn cần xem hợp đồng cụ thể. Hợp đồng phải nêu rõ điểm nhận hàng và điểm giao hàng. Cần kiểm tra phạm vi vận tải, xếp dỡ, lưu kho và bảo hiểm. Không nên chỉ so sánh bằng tổng cước.
Nếu hàng giá trị cao, điều khoản trách nhiệm càng quan trọng. Doanh nghiệp nên hỏi rõ giới hạn bồi thường. Cũng cần kiểm tra khiếu nại phải thông báo trong thời hạn nào. Hồ sơ ảnh chụp, biên bản nhận hàng và chứng từ giao nhận nên được lưu.
Với hàng dễ hư hỏng, cần kiểm soát thêm điều kiện vận chuyển. Nhiệt độ, độ ẩm và thời gian chờ cần được thống nhất. Nếu yêu cầu đặc biệt không ghi rõ, việc xử lý tranh chấp sẽ khó. Doanh nghiệp nên xác nhận bằng văn bản.
Ưu điểm đầu tiên là giảm đầu mối điều phối. Doanh nghiệp không phải tự làm việc với từng nhà vận tải. Một đơn vị logistics theo dõi tuyến tổng thể sẽ thuận tiện hơn. Điều này giúp tiết kiệm thời gian quản lý.
Ưu điểm thứ hai là tối ưu tuyến vận chuyển. Hàng có thể đi sea, air, road hoặc rail theo nhu cầu. Lô hàng cần tiết kiệm chi phí có thể ưu tiên đường biển. Lô hàng gấp có thể kết hợp hàng không.
Ưu điểm thứ ba là hỗ trợ giao hàng linh hoạt hơn. Doanh nghiệp có thể nhận hàng tại kho người bán. Hàng cũng có thể giao tận kho người mua. Đây là lợi ích quan trọng với doanh nghiệp thiếu nhân sự logistics.
Ưu điểm thứ tư là kiểm soát chứng từ tốt hơn. Một đầu mối có thể theo dõi invoice, packing list và vận đơn. Khi phát hiện sai lệch, doanh nghiệp được cảnh báo sớm hơn. Điều này giúp giảm rủi ro khi khai hải quan.
Rủi ro đầu tiên là chậm chặng nối. Xe ra cảng muộn có thể làm hàng lỡ tàu. Hàng đến sân bay trễ có thể lỡ chuyến bay. Một chặng chậm có thể ảnh hưởng toàn bộ lịch trình.
Rủi ro thứ hai là sai chứng từ. Thông tin người nhận, điểm giao hoặc số kiện có thể lệch. Nếu vận đơn không khớp invoice, hồ sơ dễ bị vướng. Sai chứng từ thường tốn thời gian sửa.
Rủi ro thứ ba là phát sinh chi phí không dự kiến. Chi phí có thể đến từ lưu kho, lưu bãi hoặc xe chờ. Với hàng container, chi phí DEM và DET cũng cần lưu ý. Doanh nghiệp nên kiểm tra thời gian miễn phí trước.
Rủi ro thứ tư là phạm vi trách nhiệm không rõ. Doanh nghiệp có thể nghĩ đã mua dịch vụ door to door. Nhưng hợp đồng lại chỉ bao gồm một số chặng. Khi phát sinh sự cố, hai bên dễ tranh luận.
Rủi ro thứ năm là chọn tuyến không phù hợp hàng hóa. Hàng dễ hỏng cần thời gian ngắn và điều kiện bảo quản tốt. Hàng dễ vỡ cần đóng gói chắc hơn. Hàng nguy hiểm cần kiểm tra quy định riêng.
Doanh nghiệp nên chọn khi lô hàng có nhiều chặng vận chuyển. Ví dụ, hàng lấy tại nhà máy và giao đến kho người mua. Lô hàng phải qua cảng, sân bay hoặc ga trung chuyển. Khi đó, một đầu mối điều phối sẽ hữu ích.
Hình thức này cũng phù hợp khi doanh nghiệp cần dịch vụ door to door. Người bán hoặc người mua không muốn tự thuê từng chặng. Họ cần đơn vị theo dõi từ nhận hàng đến giao hàng. Việc này giúp giảm áp lực vận hành nội bộ.
Doanh nghiệp mới làm xuất nhập khẩu cũng nên cân nhắc. Họ có thể chưa quen lịch tàu, local charge và chứng từ. Một đơn vị logistics có kinh nghiệm sẽ giúp kiểm tra rủi ro. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần đọc kỹ báo giá.
Không phải mọi lô hàng đều cần đa phương thức. Nếu chỉ giao hàng một chặng ngắn, đơn phương thức có thể đủ. Nếu doanh nghiệp đã có đội vận tải nội bộ, có thể tách chặng. Quyết định nên dựa trên chi phí, thời gian và rủi ro.
Doanh nghiệp cần xác định điểm nhận và điểm giao thật rõ. Địa chỉ kho, giờ làm việc và điều kiện bốc xếp rất quan trọng. Nếu xe đến nhưng kho chưa sẵn sàng, chi phí chờ có thể phát sinh. Những thông tin này cần được xác nhận trước.
Điều kiện Incoterms cũng phải được kiểm tra từ đầu. Incoterms ảnh hưởng trách nhiệm cước, bảo hiểm và rủi ro. Nếu điều kiện giao hàng không rõ, báo giá dễ thiếu chi phí. Doanh nghiệp có thể xem Nên chọn FOB hay CIF khi nhập khẩu hàng hóa.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị chứng từ song song với booking. Invoice, packing list và vận đơn cần thống nhất. Nếu khai hải quan cần thêm chứng từ, phải chuẩn bị sớm. Bài Thủ tục thông quan sẽ giúp kiểm tra phần này.
Cần so sánh tuyến theo tổng chi phí, không chỉ cước chính. Tổng chi phí gồm cước vận tải, local charge và phí giao nhận. Nó cũng có thể gồm lưu kho, lưu bãi và chi phí sửa chứng từ. Một tuyến rẻ ban đầu có thể đắt hơn khi phát sinh.
Doanh nghiệp cũng nên dự phòng thời gian chuyển tải. Lịch tàu, lịch bay và lịch xe đều có thể thay đổi. Nếu hàng cần giao đúng hạn, nên có phương án dự phòng. Kế hoạch tốt giúp giảm áp lực xử lý sự cố.
TCL Freight – Công ty CPTM & Vận Tải Quốc Tế Tân Cả Lợi hỗ trợ doanh nghiệp điều phối vận tải quốc tế. Giải pháp có thể kết hợp đường biển, hàng không và đường bộ. Đội ngũ xem xét tuyến, loại hàng và thời gian giao. Phương án được xây dựng theo hồ sơ thực tế.
Doanh nghiệp có thể kết hợp Dịch vụ vận tải đường biển quốc tế với giao nhận nội địa. Hình thức này phù hợp lô hàng lớn và cần tối ưu chi phí. Với hàng gấp, doanh nghiệp có thể dùng Dịch vụ vận tải hàng không. Mỗi phương án cần cân đối thời gian và ngân sách.
TCL Freight cũng hỗ trợ Dịch vụ hải quan – thủ tục XNK của TCL Freight. Khi vận tải và hải quan phối hợp cùng nhau, chứng từ dễ đồng bộ hơn. Điều này hữu ích với lô hàng có nhiều chặng nối. Doanh nghiệp cũng giảm rủi ro thiếu hồ sơ khi hàng đến.
Với hàng xuất khẩu, đội ngũ có thể hỗ trợ từ khâu lấy hàng. Hàng được điều phối ra cảng, sân bay hoặc cửa khẩu phù hợp. Bộ chứng từ được kiểm tra theo yêu cầu giao nhận. Nếu cần, doanh nghiệp có thể tham khảo Dịch vụ xuất khẩu hàng hóa trọn gói.
Với hàng nhập khẩu, đội ngũ hỗ trợ theo dõi lịch trình và chứng từ. Hàng có thể được giao từ cảng hoặc sân bay về kho. Nếu hồ sơ có rủi ro hải quan, cần rà soát sớm. Cách xử lý phụ thuộc từng lô hàng cụ thể.
Doanh nghiệp có thể tìm hiểu thêm tại TCL Freight. Thương hiệu hỗ trợ vận tải quốc tế, hải quan và giao nhận. Đội ngũ đồng hành theo từng tuyến và từng hồ sơ. TCL Freight làm việc theo phương châm “Gửi chữ tín trong từng dịch vụ”.
Vận tải đa phương thức là vận chuyển hàng bằng ít nhất hai phương thức khác nhau. Việc vận chuyển dựa trên một hợp đồng vận tải đa phương thức. Hình thức này có thể áp dụng trong nước hoặc quốc tế. Doanh nghiệp cần kiểm tra phạm vi hợp đồng cụ thể.
Vận tải đa phương thức tiếng Anh là Multimodal Transport. Người kinh doanh vận tải đa phương thức thường được gọi là MTO. Đây là bên điều phối theo hợp đồng. Trách nhiệm cụ thể phụ thuộc nội dung hợp đồng.
Có thể phân theo phạm vi nội địa và quốc tế. Vận tải quốc tế có điểm nhận hoặc điểm giao ở nước ngoài. Vận tải nội địa diễn ra trong lãnh thổ Việt Nam. Cách phân loại cần xem theo hành trình thực tế.
Đây là chứng từ do người kinh doanh vận tải đa phương thức phát hành. Chứng từ xác nhận đã nhận hàng để vận chuyển. Nó cũng là bằng chứng của hợp đồng vận tải đa phương thức. Nội dung chứng từ cần khớp hàng thực tế.
Có thể là door to door nếu hợp đồng quy định. Tuy nhiên, không phải mọi dịch vụ đa phương thức đều là door to door. Doanh nghiệp cần kiểm tra điểm nhận và điểm giao. Phạm vi dịch vụ phải ghi rõ trong báo giá.
Hai khái niệm không hoàn toàn giống nhau. Vận tải đa phương thức tập trung vào vận chuyển bằng nhiều phương thức. Logistics trọn gói có thể gồm thêm hải quan, kho bãi và chứng từ. Doanh nghiệp cần xem phạm vi dịch vụ cụ thể.
Doanh nghiệp nên dùng khi lô hàng đi qua nhiều chặng. Hình thức này phù hợp với hàng cần giao door to door. Nó cũng phù hợp khi cần một đầu mối điều phối. Tuy nhiên, cần so sánh chi phí và thời gian.
Rủi ro lớn nhất thường là chậm chặng nối. Sai chứng từ và phạm vi trách nhiệm không rõ cũng rất phổ biến. Doanh nghiệp nên kiểm tra hợp đồng và lịch trình kỹ. Các chi phí phát sinh cần được hỏi trước.
Có. TCL Freight hỗ trợ điều phối vận tải biển, hàng không và đường bộ. Đội ngũ cũng hỗ trợ chứng từ và thủ tục hải quan. Phương án được xây dựng theo tuyến và loại hàng. Doanh nghiệp nên gửi thông tin lô hàng cụ thể.
Vận tải đa phương thức là gì? Đây là hình thức vận chuyển dùng ít nhất hai phương thức khác nhau. Việc vận chuyển được tổ chức trên một hợp đồng vận tải đa phương thức. Điểm quan trọng là hành trình được điều phối thống nhất. Doanh nghiệp nhờ đó giảm áp lực quản lý từng chặng.
Hình thức này phù hợp với hàng xuất nhập khẩu nhiều chặng. Hàng có thể đi từ kho ra cảng, qua tàu biển, rồi giao về kho đích. Hàng gấp có thể kết hợp xe tải và hàng không. Cách chọn phụ thuộc chi phí, thời gian và đặc tính hàng.
Doanh nghiệp cần kiểm tra hợp đồng, chứng từ và trách nhiệm. Điểm nhận hàng, điểm giao hàng và chi phí phải rõ. Invoice, packing list và chứng từ vận tải cần đồng bộ. Nếu chứng từ sai, lô hàng có thể bị chậm.
Nếu doanh nghiệp cần giải pháp vận tải đa phương thức, hãy liên hệ TCL Freight. Đội ngũ Tân Cả Lợi hỗ trợ vận tải biển, hàng không, đường bộ và hải quan. Dịch vụ giúp doanh nghiệp kiểm soát tiến độ, chi phí và rủi ro. TCL Freight đồng hành theo phương châm “Gửi chữ tín trong từng dịch vụ”.
Thông tin liên hệ TCL Freight
Hotline: 0934 444 044
Email: gerrard@tclfreight.com.vn
Website: TCL Freight
Văn phòng Hà Nội / Cơ sở 1: Phòng 903, tầng 9, cầu thang 1, tòa nhà CT5 Mễ Trì Sông Đà, đường Phạm Hùng, Từ Liêm
Văn phòng Hải Phòng: Phòng 6, tầng 1, khu nhà 2 tầng, tòa nhà TTC, 630 Lê Thánh Tông, Hải An, Hải Phòng
Kho hàng: 389 Trương Định, Hà Nội
BOM doanh nghiệp chế xuất là dữ liệu quan trọng trong quản trị sản xuất.…
Xác định trước xuất xứ hàng hóa là thủ tục pháp lý quan trọng mà…
Hàng về cảng nhưng chưa có chứng từ là tình huống nhiều doanh nghiệp nhập…
Chuyển khẩu hàng hóa là gì là câu hỏi dễ gây nhầm lẫn. Nhiều doanh…
Thực hiện thủ tục chuyển cửa khẩu đúng quy định giúp doanh nghiệp tối ưu…
Hàng chuyển cửa khẩu là gì là câu hỏi thường gặp trong xuất nhập khẩu.…
This website uses cookies.