Hàng Thủ Công Mỹ Nghệ là một trong những loại hàng hóa có thế mạnh xuât khẩu ở Việt Nam, tuy nhiên không phải cơ sở sản xuất hay doanh nghiệp thương mại nào biết rõ ràng về thủ tục xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ này. Những hàng hóa thủ công như gốm sứ, sơn mài, mây tre đan, đồ gỗ mỹ nghệ rất được ưu chuộng tại thị trường Châu Âu, Châu Mỹ nhưng khi nhập khẩu hàng này vào nước ngoài, người xuất khẩu và người nhập khẩu cần hiểu rõ một số thủ tục như sau:

Quy trình thủ tục xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ :

Bước 1 : Người gửi hàng nêu rõ đặc điểm tính chất của hàng hóa ( khối lượng bao nhiêu, được làm bằng chất liệu gì ) cho đơn vị vận chuyển. Đặc biệt nếu là hàng cốt gỗ hoặc làm bằng gỗ tự nhiên, phải có chứng nhận nguồn gốc gỗ và hóa đơn thu mua nguyên vật liệu từ nhà cung cấp, để chứng minh nguồn gốc không phải gỗ quý, gỗ cấm khai thác hay bị khai thác trái phép.

Bước 2 : Người gửi hàng cung cấp đầy đủ danh mục hàng hóa cần gửi ( hàng gì, số lượng bao nhiêu chiếc/cái, trị giá mỗi mặt hàng là bao nhiêu ) để đơn vị vận chuyển tiến hành làm thủ tục hải quan thông quan xuất khẩu và khai báo trên hệ thống hải quan điện tử một cách chính xác.

Bước 3 : Người gửi hàng cần cung cấp các chứng nhận làng nghề để chứng minh nguồn gốc nguyên vật liệu của sản phẩm được sản xuất từ các cơ sở sản xuất ( thường là ở các làng nghề truyền thống của Việt Nam ) để nhà vận chuyển tiến hành làm thủ tục cấp chứng nhận nguồn gốc xuất xứ hàng hóa (C/O) . Chứng nhận C/O cũng để cho người nhận hàng tại nước ngoài có thể có ưu đãi về thuế nhập khẩu và được chứng nhận sản phẩm hàng hóa được sản xuất tại Việt Nam ( Đọc thêm bài Chứng Nhận Xuất Xứ Hàng Hóa )

Bước 4 : Tùy theo tính chất hàng hóa mà đơn vị vận chuyển quốc tế sẽ yêu cầu người gửi cung cấp thêm các chứng từ có liên quan để có thể: làm kiểm dịch thực vật cho các hàng mỹ nghệ bằng gỗ, làm chứng thư hun trùng cho hàng hóa dễ vỡ ( hàng gốm sứ ) đóng trong thùng gỗ kín hoặc nan thưa, làm giấy chứng nhận an toàn thực phẩm cho hàng thực phẩm …

Bước 5 : Ngoài ra người gửi hay người xuất khẩu cần phải là một pháp nhân hay một doanh nghiệp để đứng tên xuất khẩu trên tờ khai hải quan. Trong trường hợp nếu người gửi là cá nhân hoặc hộ kinh doanh cá thể, hoặc là doanh nghiệp thương mại, không đứng tên trên tờ khai thì nhà vận tải quốc tế có thể đứng ra làm thủ tục xuất khẩu ủy thác cho người gửi.

Lưu ý : Đối với những hàng thủ công mỹ nghệ dễ vỡ hoặc rách hỏng như gốm sứ hoặc tranh sơn mài, sơn dầu, nhà vận chuyển sẽ yêu cầu người gửi bọc gói và đóng thùng cẩn thận để đảm bảo khi vận chuyển quốc tế trên biển tránh các rủi ro. Đơn vị vận chuyển đường biển cũng thường sẽ cung cấp các dịch vụ kho bãi như đóng thùng gỗ kín, chèn lót cho những mặt hàng này.

Bước 6 : Nhà xuất khẩu hoặc đơn vị vận chuyển đại diện sẽ gửi bộ hồ sơ gốc bao gồm : Hóa đơn thương mại ( Commercial Invoice) , Phiếu đóng gói hàng hóa ( Packing List ), Chứng thư hun trùng, kiểm dịch ( nếu có ), Vận tải đơn ( Bill of lading ) bản gốc đầy đủ thông qua đường chuyển phát nhanh quốc tế đến tay người nhận để người nhập khẩu có thể lấy chứng từ làm thủ tục nhập khẩu ở cảng đích.