Trong hoạt động xuất nhập khẩu, giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) không chỉ là một loại giấy tờ bắt buộc, mà còn là “tấm vé thông hành” giúp hàng hóa nông sản, gỗ, thực phẩm… vượt qua vòng kiểm tra nghiêm ngặt của cơ quan hải quan quốc tế.
Vậy giấy kiểm dịch thực vật là gì, tại sao lại quan trọng đến vậy, và doanh nghiệp cần làm gì để được cấp loại chứng thư này?
1. GIẤY CHỨNG NHẬN KIỂM DỊCH THỰC VẬT LÀ GÌ?
Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) là văn bản do cơ quan kiểm dịch thực vật cấp, nhằm xác nhận hàng hóa thực vật và sản phẩm có nguồn gốc từ thực vật không bị nhiễm sâu bệnh, nấm mốc hay cỏ dại nguy hiểm, đảm bảo an toàn khi lưu thông trong nước hoặc xuất – nhập khẩu quốc tế.
Mục đích chính của giấy kiểm dịch thực vật là ngăn chặn sự lây lan không kiểm soát của sâu bệnh, dịch hại và cỏ dại nguy hiểm giữa các vùng, quốc gia hoặc lãnh thổ. Đây là một trong những công cụ quan trọng bảo vệ hệ sinh thái và nông nghiệp toàn cầu.
2. CĂN CỨ PHÁP LÝ VỀ GIẤY CHỨNG NHẬN KIỂM DỊCH THỰC VẬT
Tại Việt Nam, các quy định liên quan đến việc cấp và quản lý chứng thư kiểm dịch thực vật được quy định rõ trong các văn bản sau:
- Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật số 41/2013/QH13: Quy định nguyên tắc, điều kiện và trách nhiệm cấp chứng nhận kiểm dịch đối với sản phẩm xuất, nhập khẩu và quá cảnh.
- Thông tư 33/2014/TT-BNNPTNT: Ban hành quy trình kiểm dịch thực vật.
- Nghị định 116/2021/NĐ-CP: Quy định chi tiết về kiểm tra, chứng nhận, và xử lý hàng hóa kiểm dịch.
- Thông tư 11/2021/TT-BNNPTNT và Thông tư 15/2021/TT-BNNPTNT: Hướng dẫn cụ thể về thủ tục, biểu mẫu và trách nhiệm của các bên liên quan.
Hiện nay có hai quy trình kiểm dịch thực vật chính:
- Kiểm dịch thực vật dành cho hàng xuất khẩu và tái xuất.
- Kiểm dịch thực vật dành cho hàng nhập khẩu và quá cảnh.
3. NỘI DUNG CỦA GIẤY CHỨNG NHẬN KIỂM DỊCH THỰC VẬT
Một Phytosanitary Certificate hợp lệ thường bao gồm các thông tin sau:
- Tiêu đề giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật.
- Tên, địa chỉ người xuất khẩu và người nhận.
- Số lượng, loại bao bì, ký hiệu và nơi sản xuất.
- Phương tiện vận chuyển, cửa khẩu nhập khẩu.
- Tên khoa học, khối lượng và loại sản phẩm.
- Kết quả kiểm tra: xác nhận hàng hóa không nhiễm sâu bệnh, côn trùng hoặc nấm hại.
- Con dấu, chữ ký cơ quan cấp giấy, ngày cấp và mã số chứng nhận.
4. NHỮNG LOẠI HÀNG HÓA BẮT BUỘC PHẢI CÓ GIẤY KIỂM DỊCH THỰC VẬT
Theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, các nhóm hàng sau phải có chứng thư kiểm dịch thực vật khi xuất hoặc nhập khẩu:
- Hàng hóa có nguồn gốc thực vật: gỗ, nông sản, cây giống, cây trồng chậu, cây non.
- Sản phẩm khô từ thực vật: hạt điều, đậu phộng, hạt hướng dương, trà khô, thảo mộc, hoa khô.
- Một số hàng có nguồn gốc động vật hoặc chế phẩm sinh học: huyết thanh, vaccin, nguyên liệu sinh học.
- Thực phẩm và nguyên liệu chế biến: các loại thực phẩm tươi, khô hoặc đã qua sơ chế.
Việc xin giấy chứng nhận kiểm dịch giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của quốc gia nhập khẩu, đồng thời đảm bảo chất lượng, vệ sinh và uy tín của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
5. QUY TRÌNH XIN CẤP GIẤY KIỂM DỊCH THỰC VẬT
5.1. Với hàng xuất khẩu và tái xuất
- Tạo tài khoản trên hệ thống PQS (Plant Quarantine Services) tại Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng.
- Khai báo thông tin lô hàng và đăng ký kiểm dịch trên PQS.
- Nộp hồ sơ và mẫu hàng (Invoice, Packing list) trực tiếp tại Chi cục. Cán bộ sẽ tiếp nhận, lấy mẫu hoặc đến kiểm tra tại kho/cảng.
- Nộp lệ phí và soạn chứng thư điện tử trên PQS sau khi có Bill tàu.
- Chi cục kiểm tra và cấp chứng thư chính thức trong ngày.
5.2. Với hàng nhập khẩu và quá cảnh
- Doanh nghiệp tạo tài khoản PQS và khai báo hồ sơ trên hệ thống một cửa quốc gia.
- Khai báo mã hồ sơ trên tờ khai hải quan.
- Nộp bộ hồ sơ (Phytosanitary Certificate gốc, B/L, giấy phép nhập khẩu, mẫu hàng).
- Sau khi kiểm tra đạt yêu cầu, Chi cục cấp giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật cho doanh nghiệp.
6. VÌ SAO DOANH NGHIỆP KHÔNG THỂ BỎ QUA GIẤY KIỂM DỊCH THỰC VẬT?
Nếu thiếu chứng thư kiểm dịch, hàng hóa của bạn có thể bị giữ tại cảng, tái xuất hoặc tiêu hủy do vi phạm quy định an toàn sinh học. Không chỉ gây thiệt hại tài chính, điều này còn ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu và lịch giao hàng quốc tế.
Ngược lại, việc chủ động chuẩn bị và khai báo đúng quy định giúp doanh nghiệp:
- Thông quan nhanh chóng, tiết kiệm thời gian.
- Tối ưu chi phí lưu kho, tránh phạt chậm trễ.
- Tăng độ tin cậy với đối tác và khách hàng quốc tế.
TCL Logistics – đơn vị uy tín trong lĩnh vực vận tải quốc tế và logistics trọn gói, luôn đồng hành cùng doanh nghiệp Việt trong việc cập nhật quy định mới nhất về kiểm dịch, hải quan và chứng từ xuất nhập khẩu.
Chúng tôi cam kết hỗ trợ tư vấn miễn phí – thủ tục nhanh – chi phí tối ưu.
Hotline: 093 444 40 44
Email: gerrard@tclfreight.com.vn