CPT là gì? Điểm chuyển rủi ro và cách tính chi phí

Rate this post

CPT là gì là vấn đề doanh nghiệp cần hiểu rõ khi người bán đứng ra thuê vận chuyển và thanh toán cước đến địa điểm đích. Điểm đặc biệt của CPT là nơi người bán trả cước không phải nơi chuyển giao rủi ro. Người mua có thể đã chịu rủi ro từ khi hàng được giao cho người chuyên chở tại nước xuất khẩu. Bài viết dưới đây được đội ngũ TCL Logistics biên soạn nhằm giúp doanh nghiệp xác định đúng trách nhiệm, chi phí và cách ghi CPT trong hợp đồng.

Đọc thêm: Hướng dẫn phân tích chi phí dựa theo Incoterms cho doanh nghiệp

Mục lục

CPT là gì?
Điểm giao hàng và địa điểm đích
Cách ghi CPT trong hợp đồng
Trách nhiệm của người mua và người bán
Giá CPT gồm những chi phí nào?
So sánh CPT với các điều kiện khác
Ví dụ thực tế
Khi nào nên sử dụng CPT?
FAQ về CPT

CPT là gì?

CPT là viết tắt của Carriage Paid To, có nghĩa là cước phí trả tới.

Theo điều kiện CPT, người bán giao hàng cho người chuyên chở do mình lựa chọn, làm thủ tục xuất khẩu và ký hợp đồng vận tải đến địa điểm đích được chỉ định. Người bán chịu cước vận chuyển đến địa điểm đó.

Tuy nhiên, rủi ro mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa chuyển sang người mua ngay khi hàng được giao cho người chuyên chở tại điểm giao đã thỏa thuận. Rủi ro không chờ đến khi hàng tới nơi đích mới chuyển.

CPT có thể áp dụng cho:

Vận tải hàng không;
Vận tải đường biển;
Đường bộ và đường sắt;
Hàng container;
Chuyển phát quốc tế;
Vận tải đa phương thức.

CPT thuộc nhóm điều kiện sử dụng cho mọi phương thức vận tải. Đây là điểm khác với CFR hoặc CIF, vốn được thiết kế cho vận tải biển và đường thủy nội địa. Theo ICC, người bán theo CPT phải ký hợp đồng và trả cước đến nơi đích, nhưng rủi ro chuyển tại thời điểm hàng được giao cho người chuyên chở.

Tính đến tháng 6/2026, Incoterms® 2020 vẫn là phiên bản mới nhất do ICC công bố. Không có bộ quy tắc chính thức mang tên “Incoterms 2026”.

CPT là gì?

Hai địa điểm quan trọng trong điều kiện CPT

CPT có hai địa điểm cần được phân biệt rõ.

Địa điểm giao hàng

Đây là nơi người bán giao hàng cho người chuyên chở.

Tại điểm này:

Người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng;
Rủi ro chuyển sang người mua;
Người mua bắt đầu chịu rủi ro trong hành trình;
Bảo hiểm của người mua nên bắt đầu có hiệu lực.

Địa điểm giao hàng có thể là:

Kho người bán;
Kho forwarder;
Ga hàng hóa;
Terminal;
Sân bay đi;
Điểm tập kết của người chuyên chở.

Địa điểm đích

Đây là nơi người bán phải ký hợp đồng vận tải và trả cước đến.

Địa điểm đích có thể là:

Sân bay đến;
Cảng biển;
ICD;
Trung tâm logistics;
Kho người mua;
Một địa chỉ nội địa cụ thể.

Ví dụ, hợp đồng ghi:

CPT Frankfurt Airport Cargo Terminal, Germany, Incoterms® 2020

Người bán Việt Nam giao hàng cho forwarder tại kho ở Hà Nội. Forwarder tiếp tục vận chuyển hàng ra sân bay Nội Bài và bay đến Frankfurt.

Nếu hợp đồng xác định kho Hà Nội là điểm giao thì:

Người bán chịu rủi ro đến khi forwarder nhận hàng tại Hà Nội;
Người mua chịu rủi ro từ thời điểm đó;
Người bán vẫn phải trả cước vận chuyển đến Frankfurt.

Đây là nguyên tắc quan trọng nhất của CPT:

Người bán trả cước đến nơi đích nhưng không chịu rủi ro đến nơi đích.

ICC xác định các điều kiện nhóm C, gồm CPT, có địa điểm giao hàng và địa điểm đích khác nhau. Rủi ro chuyển tại điểm giao cho người chuyên chở, không phải khi hàng tới nơi được ghi sau điều kiện CPT.

Trường hợp có nhiều người chuyên chở

Một lô hàng đa phương thức có thể đi qua nhiều đơn vị:

Xe tải nhận hàng tại kho;
Forwarder xử lý tại sân bay hoặc terminal;
Hãng hàng không hoặc hãng tàu vận chuyển quốc tế;
Đại lý đầu đến giao hàng nội địa.

Nếu hợp đồng không xác định điểm giao khác, rủi ro có thể chuyển khi hàng được giao cho người chuyên chở đầu tiên.

Do đó, chỉ ghi địa điểm đích sau CPT là chưa đủ. Hai bên nên thống nhất thêm:

Hàng được giao cho ai;
Giao tại địa chỉ nào;
Thời điểm nào được coi là hoàn thành giao hàng;
Từ thời điểm nào người mua phải chịu rủi ro.

ICC cũng lưu ý rằng khi có nhiều người chuyên chở, việc giao hàng thường diễn ra khi hàng được trao cho người chuyên chở đầu tiên, trừ khi hợp đồng quy định một điểm giao cụ thể khác.

Cách ghi điều kiện CPT trong hợp đồng

Cấu trúc cơ bản:

CPT + địa điểm đích được chỉ định + Incoterms® 2020

Ví dụ:

CPT Frankfurt Airport Cargo Terminal, Germany, Incoterms® 2020

CPT ICD Long Bình, Đồng Nai, Vietnam, Incoterms® 2020

CPT Buyer’s Warehouse, Bangkok, Thailand, Incoterms® 2020

Không nên ghi:

CPT Vietnam;
CPT Germany;
CPT port;
CPT buyer warehouse mà không có địa chỉ;
CPT 2026.

Cách ghi quá chung khiến hai bên khó xác định người bán phải trả cước đến đâu và chi phí nào đã nằm trong báo giá.

Ngoài địa điểm đích, hợp đồng nên quy định thêm:

Điểm giao hàng cho người chuyên chở;
Tên hoặc loại người chuyên chở đầu tiên;
Phương thức vận tải;
Phạm vi cước;
Chi phí dỡ hàng;
Local charges đầu đến;
Thủ tục quá cảnh;
Nghĩa vụ mua bảo hiểm;
Loại chứng từ vận tải;
Thời điểm thông báo giao hàng.

Có thể bổ sung điều khoản:

Rủi ro chuyển từ người bán sang người mua khi hàng được giao cho người chuyên chở tại [địa điểm cụ thể].

CPT chỉ phân chia nhiệm vụ, chi phí và rủi ro liên quan đến giao hàng. Điều kiện này không tự động xác định:

Thời điểm chuyển quyền sở hữu;
Phương thức thanh toán;
Tiêu chuẩn chất lượng;
Chế tài vi phạm;
Luật điều chỉnh hợp đồng;
Cơ chế giải quyết tranh chấp.

Những nội dung trên phải được quy định riêng trong hợp đồng mua bán.

Đọc thêm: Incoterms là gì? Doanh nghiệp cần hiểu gì khi ký hợp đồng

Cách ghi điều kiện CPT trong hợp đồng

Trách nhiệm của người bán và người mua theo CPT

Nội dung	Người bán	Người mua
Chuẩn bị, đóng gói hàng	Chịu trách nhiệm
Kiểm tra số lượng, trọng lượng	Chịu trách nhiệm
Thủ tục xuất khẩu	Thực hiện
Giao hàng cho người chuyên chở	Thực hiện
Ký hợp đồng vận tải chính	Thực hiện
Cước đến địa điểm đích	Thanh toán
Rủi ro sau khi giao người chuyên chở		Chịu trách nhiệm
Bảo hiểm	Không bắt buộc	Tự thu xếp nếu cần
Thủ tục nhập khẩu		Thực hiện
Thuế nhập khẩu		Thanh toán
Thủ tục quá cảnh		Thông thường chịu trách nhiệm
Phí dỡ tại nơi đến	Theo hợp đồng vận tải	Trả nếu chưa nằm trong cước
Chi phí sau địa điểm đích		Thanh toán

Trách nhiệm của người bán

Người bán thường phải:

Cung cấp hàng đúng hợp đồng;
Đóng gói, ghi nhãn phù hợp;
Làm thủ tục hải quan xuất khẩu;
Xin giấy phép xuất khẩu nếu cần;
Giao hàng cho người chuyên chở;
Ký hợp đồng vận tải đến địa điểm đích;
Trả cước vận chuyển;
Cung cấp Invoice và chứng từ vận tải;
Thông báo cho người mua về việc giao hàng.

Người bán phải trả cước đến nơi đích nhưng hoàn thành việc giao hàng từ khi người chuyên chở tiếp nhận hàng tại điểm giao.

Trách nhiệm của người mua

Người mua thường phải:

Thanh toán tiền hàng;
Chịu rủi ro sau điểm giao;
Tự mua bảo hiểm nếu cần;
Làm thủ tục nhập khẩu;
Xin giấy phép nhập khẩu;
Nộp thuế nhập khẩu và thuế liên quan;
Thực hiện thủ tục quá cảnh khi thuộc trách nhiệm;
Nhận hàng tại địa điểm đích;
Trả phí đầu đến chưa được người bán thanh toán;
Khiếu nại người vận chuyển hoặc doanh nghiệp bảo hiểm nếu xảy ra tổn thất.

Theo ICC, người bán trong nhóm điều kiện C chịu thủ tục xuất khẩu và cước đến nơi đích; người mua chịu thủ tục nhập khẩu và các thủ tục hải quan quá cảnh nếu áp dụng.

Giá CPT bao gồm những chi phí nào?

Giá CPT thường bao gồm:

Giá trị hàng hóa;
Chi phí đóng gói;
Kiểm tra, cân và đếm hàng;
Vận chuyển đến điểm giao;
Thủ tục hải quan xuất khẩu;
Chi phí giao hàng cho người chuyên chở;
Cước vận tải đến địa điểm đích;
Chi phí an ninh vận tải thuộc hợp đồng;
Chứng từ vận tải người bán phải cung cấp.

Giá CPT thường chưa mặc định bao gồm:

Bảo hiểm hàng hóa;
Giấy phép nhập khẩu;
Thuế nhập khẩu;
Thuế GTGT hàng nhập khẩu;
Phí khai báo hải quan đầu nhập;
Local charges chưa được trả trước;
Phí dỡ hàng chưa nằm trong hợp đồng vận tải;
Vận chuyển sau địa điểm đích.

Cách tính giá CPT

Incoterms không quy định công thức giá bắt buộc. Doanh nghiệp có thể sử dụng công thức quản trị:

Giá CPT = Giá hàng tại điểm giao + cước vận chuyển đến địa điểm đích

Trong một số giao dịch:

Giá CPT ≈ Giá FCA + cước vận chuyển chính

Ví dụ:

Giá FCA tại kho forwarder: 30.000 USD;
Cước đến sân bay Frankfurt: 2.500 USD.

Giá CPT tham khảo:

30.000 + 2.500 = 32.500 USD

Đây chỉ là công thức phân tích báo giá. Tổng chi phí thực tế của người mua còn có thể gồm bảo hiểm, thuế, phí đầu đến, lưu kho và vận chuyển từ điểm đích về kho cuối cùng.

CPT có bao gồm bảo hiểm không?

Không. Người bán không bắt buộc mua bảo hiểm theo CPT.

Do rủi ro chuyển từ khi hàng được giao cho người chuyên chở, người mua nên mua bảo hiểm có hiệu lực từ đúng điểm giao. Không nên chờ đến khi hàng lên máy bay, lên tàu hoặc tới nước nhập khẩu mới bắt đầu bảo hiểm nếu rủi ro đã chuyển trước đó.

CPT phù hợp khi người mua muốn tự lựa chọn:

Doanh nghiệp bảo hiểm;
Phạm vi bảo hiểm;
Mức khấu trừ;
Đồng tiền bảo hiểm;
Quy trình khiếu nại.

Khác biệt cốt lõi giữa CPT và CIP là bảo hiểm. Theo CPT, người bán không có nghĩa vụ mua bảo hiểm. Theo CIP, người bán phải thu xếp bảo hiểm cho quyền lợi của người mua theo mức được Incoterms® 2020 quy định, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.

CPT có bao gồm thuế nhập khẩu không?

Không.

Người bán làm thủ tục xuất khẩu. Người mua chịu trách nhiệm:

Mở tờ khai nhập khẩu;
Xin giấy phép nhập khẩu;
Thực hiện kiểm tra chuyên ngành;
Nộp thuế nhập khẩu;
Nộp thuế GTGT;
Nhận hàng và vận chuyển tiếp.

Ai trả phí dỡ hàng và local charges?

Không thể mặc định toàn bộ phí dỡ hoặc local charges thuộc một bên.

Nếu hợp đồng vận tải do người bán ký đã bao gồm phí dỡ hàng tại điểm đích, người bán chịu khoản phí đó. Nếu phí dỡ chưa nằm trong hợp đồng vận tải, người mua thường phải thanh toán khi nhận hàng.

ICC xác định người bán trong nhóm điều kiện C chỉ chịu phí dỡ tại nơi đích khi hợp đồng vận tải quy định khoản phí đó thuộc trách nhiệm người bán.

Doanh nghiệp nên yêu cầu báo giá thể hiện rõ:

Cước chính đã trả đến đâu;
Phí nào prepaid;
Phí nào collect;
Phí terminal đã bao gồm chưa;
Phí dỡ do bên nào chịu;
Điểm kết thúc của dịch vụ vận chuyển;
Thời gian miễn lưu kho hoặc lưu container.

So sánh CPT với CIP, CFR, FCA và DAP

Tiêu chí	CPT	CIP	CFR	FCA	DAP
Phương thức	Mọi phương thức	Mọi phương thức	Biển, đường thủy	Mọi phương thức	Mọi phương thức
Người trả cước chính	Người bán	Người bán	Người bán	Người mua	Người bán
Điểm chuyển rủi ro	Giao người chuyên chở	Giao người chuyên chở	Hàng lên tàu	Giao người chuyên chở	Tại nơi đến
Người bán mua bảo hiểm	Không bắt buộc	Bắt buộc	Không bắt buộc	Không bắt buộc	Không bắt buộc
Hàng container	Phù hợp	Phù hợp	Không tối ưu	Phù hợp	Phù hợp
Thủ tục nhập khẩu	Người mua	Người mua	Người mua	Người mua	Người mua

CPT và CIP

Hai điều kiện có cùng điểm giao hàng, điểm chuyển rủi ro và trách nhiệm vận tải. Khác biệt chính là CIP yêu cầu người bán mua bảo hiểm, còn CPT thì không.

CPT và CFR

CPT dùng cho mọi phương thức, đặc biệt phù hợp với hàng container và đa phương thức. CFR chỉ dùng cho đường biển, đường thủy nội địa và chuyển rủi ro khi hàng đã được xếp lên tàu.

Đọc thêm: CFR là gì? Chi phí và so sánh FOB, CIF

CPT và FCA

FCA và CPT có thể có cùng điểm chuyển rủi ro. Điểm khác biệt là:

FCA: người mua thuê và trả cước vận tải chính;
CPT: người bán thuê và trả cước vận tải chính.

CPT và DAP

CPT chuyển rủi ro từ khi giao cho người chuyên chở. DAP giữ rủi ro ở phía người bán đến khi hàng tới địa điểm đích và sẵn sàng để dỡ.

Doanh nghiệp muốn người bán chịu rủi ro đến kho người mua nên cân nhắc DAP thay vì CPT. ICC phân biệt rõ: với nhóm C, địa điểm giao hàng và nơi đến khác nhau; với nhóm D, việc giao hàng và chuyển rủi ro diễn ra tại nơi đến.

So sánh CPT với CIP, CFR, FCA và DAP

Ví dụ thực tế về điều kiện CPT

Ví dụ CPT hàng không

Hợp đồng ghi:

CPT Frankfurt Airport Cargo Terminal, Germany, Incoterms® 2020

Người bán tại Việt Nam:

Chuẩn bị và đóng gói hàng;
Làm thủ tục xuất khẩu;
Giao hàng cho forwarder tại Hà Nội;
Trả cước đến Frankfurt;
Cung cấp Air Waybill và chứng từ liên quan.

Người mua tại Đức:

Chịu rủi ro từ điểm giao cho forwarder;
Mua bảo hiểm nếu cần;
Làm thủ tục nhập khẩu;
Nộp thuế;
Nhận hàng tại terminal;
Vận chuyển hàng về kho.

Trong ví dụ này, người bán trả cước đến Đức nhưng không chịu rủi ro trong toàn bộ hành trình.

Ví dụ CPT hàng container

Hợp đồng ghi:

CPT ICD Long Bình, Đồng Nai, Vietnam, Incoterms® 2020

Người bán nước ngoài trả cước đến ICD Long Bình. Tuy nhiên, rủi ro có thể đã chuyển khi container được giao cho người chuyên chở đầu tiên tại kho, depot hoặc terminal ở nước xuất khẩu.

Doanh nghiệp nhập khẩu cần kiểm tra thêm:

Phí tại cảng đến;
Phí vận chuyển từ cảng đến ICD;
Phí dỡ và nâng hạ;
Phí lưu container;
Thời gian miễn phí;
Điểm bắt đầu hiệu lực bảo hiểm.

Khi nào doanh nghiệp nên sử dụng CPT?

CPT phù hợp khi:

Người bán có khả năng đàm phán cước tốt;
Người bán muốn kiểm soát lịch vận chuyển;
Hàng đi bằng đường hàng không;
Hàng được đóng container;
Hành trình kết hợp nhiều phương thức;
Người mua muốn tự mua bảo hiểm;
Người bán không muốn chịu rủi ro đến nơi đích;
Hai bên xác định được điểm giao cụ thể.

Doanh nghiệp nên cân nhắc điều kiện khác khi:

Muốn người bán mua bảo hiểm: chọn CIP;
Muốn người bán chịu rủi ro đến nơi đến: chọn DAP;
Muốn người mua tự thuê vận tải: chọn FCA;
Hàng rời được giao trực tiếp lên tàu: cân nhắc CFR.

Những lỗi cần tránh

Cho rằng rủi ro chuyển tại địa điểm đích;
Chỉ ghi nơi đến mà không ghi điểm giao;
Không xác định người chuyên chở đầu tiên;
Cho rằng giá CPT đã bao gồm bảo hiểm;
Mặc định toàn bộ local charges đã được trả;
Không kiểm tra phí dỡ hàng;
Mua bảo hiểm có hiệu lực quá muộn;
Chỉ ghi “CPT” mà không có địa điểm cụ thể;
Không ghi Incoterms® 2020;
Cho rằng CPT tự động quyết định quyền sở hữu.

Checklist trước khi ký hợp đồng CPT

Doanh nghiệp cần kiểm tra:

Đã ghi Incoterms® 2020 chưa?
Điểm giao cho người chuyên chở nằm ở đâu?
Ai là người chuyên chở đầu tiên?
Người bán phải trả cước đến địa điểm nào?
Báo giá bao gồm những chặng nào?
Phí nào prepaid, phí nào collect?
Phí dỡ đã nằm trong hợp đồng vận tải chưa?
Người mua đã mua bảo hiểm từ điểm chuyển rủi ro chưa?
Ai thực hiện thủ tục quá cảnh?
Người bán cung cấp B/L, AWB hay chứng từ nào?

Dịch vụ vận chuyển hàng CPT tại TCL Logistics

TCL Logistics hỗ trợ doanh nghiệp kiểm tra điều kiện giao hàng và tổ chức vận chuyển đối với các lô hàng mua bán theo CPT.

Phạm vi hỗ trợ gồm:

Kiểm tra cách ghi CPT trong hợp đồng;
Xác định điểm giao và địa điểm đích;
So sánh CPT với CIP, FCA, CFR và DAP;
Phân tích cước và local charges;
Booking đường biển, đường hàng không;
Tổ chức vận tải đa phương thức;
Khai báo hải quan;
Kiểm tra chứng từ vận tải;
Nhận hàng tại cảng, sân bay hoặc terminal;
Giao hàng về kho.

TCL Logistics cung cấp dịch vụ vận tải hàng không, vận tải biển và thủ tục hải quan cho hàng hóa xuất nhập khẩu.

Doanh nghiệp có thể tham khảo:

FAQ về CPT

CPT viết tắt của từ gì?

CPT viết tắt của Carriage Paid To, nghĩa là cước phí trả tới.

Điểm chuyển giao rủi ro theo CPT ở đâu?

Rủi ro chuyển khi hàng được giao cho người chuyên chở tại điểm giao đã thỏa thuận, không phải khi hàng tới địa điểm đích.

CPT áp dụng cho phương thức nào?

CPT áp dụng cho đường biển, hàng không, đường bộ, đường sắt và vận tải đa phương thức.

CPT có bao gồm bảo hiểm không?

Không. Người bán không bắt buộc mua bảo hiểm. Người mua nên thu xếp bảo hiểm từ thời điểm rủi ro chuyển sang mình.

CPT có bao gồm thuế nhập khẩu không?

Không. Người mua chịu trách nhiệm làm thủ tục và nộp thuế nhập khẩu.

CPT có bao gồm phí dỡ hàng không?

Phụ thuộc hợp đồng vận tải. Nếu phí dỡ đã nằm trong cước người bán thanh toán thì người bán chịu; nếu chưa, người mua thường phải trả.

CPT có phù hợp với hàng container không?

Có. CPT phù hợp với hàng container vì điểm giao có thể nằm tại kho forwarder, depot hoặc terminal trước khi hàng được xếp lên tàu.

CPT và DAP khác nhau thế nào?

Theo CPT, rủi ro chuyển khi giao cho người chuyên chở. Theo DAP, người bán chịu rủi ro đến khi hàng tới nơi đích và sẵn sàng để dỡ.

Kết luận

CPT là gì có thể hiểu là điều kiện trong đó người bán giao hàng cho người chuyên chở, làm thủ tục xuất khẩu và trả cước đến địa điểm đích được chỉ định.

Điểm cần nhớ là:

Người bán trả cước đến nơi đích nhưng rủi ro chuyển tại điểm giao cho người chuyên chở.

CPT phù hợp với hàng không, hàng container và vận tải đa phương thức. Người bán không bắt buộc mua bảo hiểm; người mua làm thủ tục nhập khẩu, nộp thuế và chịu rủi ro trong hành trình sau điểm giao.

Để hạn chế tranh chấp, hợp đồng cần ghi rõ:

Địa điểm đích;
Điểm giao hàng;
Người chuyên chở đầu tiên;
Phạm vi cước;
Local charges;
Phí dỡ;
Trách nhiệm bảo hiểm;
Phiên bản Incoterms® 2020.

Doanh nghiệp cần kiểm tra báo giá CPT, cước vận chuyển hoặc bộ chứng từ có thể liên hệ TCL Logistics để được tư vấn theo hành trình và lô hàng thực tế.

TCL Logistics
Hotline: 093.4444.044
Email: gerrard@tclfreight.com.vn
Địa chỉ: Phòng 903, tầng 9, cầu thang 1, tòa nhà CT5 Mễ Trì Sông Đà, đường Phạm Hùng, Từ Liêm